Weblog

  • Mijn eerste zakenreis naar India

    maandag, 9 mei, 2011

    Dag 1

    De vlucht vertrekt vroeg vanaf Amsterdam en ik voel me erg groggy, en koud, en gespannen. Ik ga alleen op reis naar India, 10 dagen, en hoewel Bangalore vertrouwd voor me is vind ik het toch erg spannend. Doel van mijn reis is om de contacten aan te halen met vrienden en zakenrelaties. Het is precies een half jaar geleden dat ik uit India vertrok. Daarna hebben we we via email contact gehouden, maar het is toch heel anders als je elkaar face-to-face spreekt. Ik ben erg benieuwd naar samples die voor me klaarliggen, ook van een paar nieuwe leveranciers. De 2 ngo’s waarvoor we met Stichting Kettingreactie geld inzamelen ga ik uiteraard ook bezoeken. Maar bovenal wil ik vooral ook gaan genieten: lekker eten, lekker weer, vrienden weer zien, gezellig!  

    In de KLM-vlucht van Amsterdam naar Parijs is alles nog vertrouwd: lekker broodje kaas, kopje thee in een leuk kartonnen bekertje met blauwe molentjes en klompjes erop, een stewardess die Nederlands spreekt. Om mij heen zitten voornamelijk zakenmannen in blauwe of grijze kleren. In Parijs begint het avontuur pas echt als ik overstap op de 10 uur durende vlucht naar Bangalore!

    Om even voor middennacht (half 9 Nederlandse tijd) landen we in Bangalore. De man van de douane vraagt me wat ik kom doen. Ik zeg vrolijk: ‘I’m on holiday!’. Door de vele stempels in mijn paspoort vermoedt hij misschien dat ik zakelijke bedoelingen heb, maar hij vraagt niet verder en stempelt mijn toeristenvisum af. Ik bezoek het toilet en meteen springt het meisje van de schoonmaak op en ik zie haar denken: een blanke, dat levert vast wat op! Gelukkig heb ik wat kleingeld in mijn zak gestopt en kan ik haar een paar rupees geven. Ze heeft het verdiend want de toiletten zijn voor Indiase begrippen bijzonder schoon.

    Buiten staat de chauffeur van Su klaar samen met het hulpje Satish. Uiteraard pakken ze meteen de koffers van me over en ik laat het me welgevallen. Als we in de auto zitten kan ik weer ontspannen. De rit duurt een uur en ik laat de nachtelijke indrukken van Bangalore over me heen komen. De raampjes van de auto staan open en het getoeter en de smog dringen de auto binnen. En dan bedenk ik me ineens wat ik vergeten ben: neusspray! Als we in Whitefield zijn aangekomen zit m’n neus volledig verstopt.

               

    Dag 2

    Ik word wakker van het vertrouwde geluid van iemand die aan het vegen is, en kraaien. Ik hoor Su aan de telefoon en ik verdenk haar ervan dat ze expres zo hard praat omdat ze het tijd vindt dat ik opsta. Het is al half 10. Ik spring uit bed, dat gaat toch altijd makkelijker als het niet zo koud is. Na een lekkere douche vis ik uit mijn koffer een rok en t-shirt. Dan maak ik het kado open wat op de tafel staat en vind een hartstikke leuke kurta (lange blouse) met een sjaal! Ik besluit dat aan te trekken: iets te groot maar wel lekker comfortabel. Typisch een ding wat ik in Nederland nooit zal dragen maar in India wel.

    Su blijkt gevlogen te zijn. Typisch India: er kwam iets tussendoor zodat ze even weg moest. Ik klets even wat met de kokkin Schweta, die ik wel een beetje ken omdat ze ook op Bollywood-dansles zat vorig jaar. We zetten samen de tulpen die ik in mijn koffer heb meegesmokkeld in een vaas. Ze heeft nog nooit tulpen gezien en heeft geen idee wat het is. Ze vraagt of ze uit Amerika komen. Weet zij veel wat Nederland is! 

    Mijn logeeradres de komende 9 dagen is Lake View Farm. Vroeger was het 1 grote boerderij en het verhaal gaat dat Su's schoonvader het destijds voor de prijs van een stel bangles (armbanden) heeft gekocht. Bepaald geen slechte investering want Lake View Farm ligt nu middenin Whitefield, de rijke en booming buitenwijk van Bangalore. Na zijn dood is Lake View Farm in tweeën gesplitst: het voorste deel voor de dochter en het achterste deel voor de zoon (Su's man). Beiden hebben hun deel volgebouwd met huizen en winkeltjes die worden verhuurd. Het is niet meer te zien dat het ooit een boerderij was, alhoewel het nog steeds een landelijke oase is de drukke stad. Van het 'lake' is trouwens ook niets meer te zien!

    Op Lake View Farm werkt een hoop personeel. Aan het hoofd staat opzichter Velu. Su heeft zelf nog 2 maids, een kok, een tuinman, een chauffeur en een hulpje. En dan zijn er nog heel veel maids, tuinmannen, klusjesmannen, chauffeurs etc van de andere huizen. Zij wonen allemaal in een mini-dorpje in het centrum van de farm. Kinderen scharrelen daar rond. Er wordt goed gezorgd voor het personeel: schoolgeld voor de kinderen wordt betaald, medische kosten worden vergoed, etc. Su zegt dat ze haar personeel als ‘familie’ beschouwt. Wat ik wel vreemd vind, want met familie ga je in mijn ogen toch anders om. Deze ‘familie’ staat op een wat lager plan en wordt bijv. niet geacht bij je aan tafel te gaan zitten.... 

     

    Als eerste staat een bezoek aan de kapper op het programma. We gaan naar de plaatselijke Beauty parlor ‘Jessica’ en daar laat ik mijn haar knippen en kleuren, mijn wenkbrauwen epileren en mijn voeten verzorgen voor in totaal 12,50 euro..... en dat is inclusief een ruime fooi. He, he, daar knapt een mens van op.

    ’s Middags gaan we wat winkelen, o.a. bij de Orange Bicycle Shop. Dat is een nieuwe boetiek met hippe lifestyle producten waarover ik had gelezen op Facebook. Hij moet vlakbij zijn maar het duurt een tijdje voordat we hem gevonden hebben (12th Main 5th Cross blijkt niet zo eenduidig als het lijkt!). Ik vind een paar leuke souvenirs, en ook leuke ideeën voor Emax Domina.

                 

    Dag 3

    Ongelooflijk relaxede zaterdagochtend: eerst wat kletsen met de ene buurvrouw, daarna met de andere buurvrouw, vervolgens kopje thee drinken met Su's broer (die 5 km verderop woont), dan een heerlijk ontbijtje en een wandelingetje naar de winkels. Een hele andere dag dan ik gepland had want Bangalore is 'bhand'. Dat betekent dat alle banken, scholen en overheidsgebouwen gesloten zijn, er mag geen alcohol verkocht worden, de meeste winkels zijn dicht, er rijden geen bussen. Kortom: het openbare leven ligt plat! En dat alles omdat de Chief Commissioner gedwongen is af te treden vanwege corruptie. Bangalore is in oproer. De sensatie-televisie laat beelden zien van een demonstrerende menigte, gehavende auto's, gewonden zelfs. Het lijkt wel oorlog in Bangalore! Het ziet er niet veilig uit en de taxi-chauffeur die me zou komen halen om naar de stad te brengen belt af.

    's Middags maken we een wandeling. Su vertelt dat de buren hun plot verkocht hebben aan een internationaal hotel. Binnenkort zal daar een hoge flat worden neergezet. Even verderop is een groot plot met een vervallen landhuis. Bij het hek hangt een groot bord dat het niet te koop is. Su vertelt het verhaal erachter: de eigenaar had zijn maîtresse doodgeschoten nadat hij haar had betrapt met een andere man. Nou had hij het land al eerder op naam van die maîtresse gezet om zijn vrouw te ‘pesten’. De maîtresse had geen erfgenamen, dus van wie is nou het land? Hierover loopt al 20 jaar een dispuut bij de rechtbank. De man zit nog steeds in de gevangenis en waarschijnlijk zal de staat zich het land toe-eigenen als de man overlijdt (en er hoogstwaarschijnlijk ook een groot hotel o.i.d. neer gaan zetten). 

    Op de terugweg lopen we even binnen bij de ‘Birthday shop’. Nooit geweten dat dit eigenlijk een illegale videotheek was..... We huren een film maar bij thuiskomst blijkt het een 'camera-copy' te zijn, zonder ondertiteling, dus geen touw aan vast te knopen.

     

    Dag 4

    Zondag ga ik lunchen bij een vriendin, Shakira. Ze is behoorlijk gestressed door haar nieuwe maid en de werkmannen die bezig zijn de marmeren vloer te polijsten (ja inderdaad, op zondag!). Ze vraagt wel 10x bezorgd aan haar dochter of alle deuren van de slaapkamers wel op slot zijn. Ze ontspant zodra we naar buiten gaan. We gaan met haar man en dochter eten bij een (noord-Indiaas) buffet-restaurant. Voordeel van zo’n restaurant is dat je meteen kan aanvallen. Het restaurant zit vol met Indiase ‘middle-class families’. De ge-ijkte zondagsbesteding voor een middle-class familie is lunchen in een goed restaurant en daarna rondhangen in een shopping-mall.

    Na de lunch word ik gedropt bij een ander restaurant waar de Nederlandse gemeenschap van Bangalore bij elkaar komt voor de nieuwjaarsborrel. Daar pikt Su me op om naar de bioscoop te gaan. We gaan naar de film 'Dhobi ghat'. De film is deels in Hindi deels in Engels. Het is zeker geen traditionele Bollywood film: ten eerste is er geen zang en dans en ten tweede duurt hij maar 90 minuten. Voordat de film begint wordt het volkslied gespeeld waarbij iedereen eerbiedig gaat staan. Ik ben erg onder de indruk van de film. Het geeft een heel goed beeld van het verschil tussen arm en rijk in India en is erg ontroerend.

    Dag 5

    Op maandag heb ik een lunchafspraak bij Sonali, mijn leverancier van drukwerk en handgeschepte papieren producten. Zij heeft in Amerika gestudeerd en jaren in Hong Kong en andere landen gewoond. Haar stijl is een combinatie van Indiaas en westers: wel de olifanten en de paisleys, maar dan met frisse heldere kleuren.

    Na een uur of 2 zijn we uitgekletst en weer volledig op de hoogte van elkaars plannen en ideeën. Haar chauffeur brengt me weer naar huis. Hij neemt een omweg om de drukke hoofdweg te vermijden en we komen via landweggetjes aan de oostkant Bangalore weer binnen. Ineens is daar een begrafenisoptocht! We kunnen niet anders dan wachten tot de stoet voorbijgetrokken is. Ik zit vanuit de auto dit onwerkelijke schouwspel te bekijken: voorop lopen de mannen, sommigen met trommels en andere muziekinstrumenten. In het midden lopen wat mannen met de ‘baar’ waarop onder een hoop bloemen een (erg klein) menspersoon is te zien. Achter de baar lopen de vrouwen en kinderen. Ik zou graag foto’s willen nemen maar vind dat toch te oneerbiedig. 

    Aan het eind van de middag ga ik langs bij Hasna, een collega-onderneemster (studiegenote van IIMB) die een jaar geleden een activiteitencentrum ‘The Courtyard’ is begonnen op het terrein van Lake View Farm. Het is er een levendige toestand: tegelijkertijd drumles, gitaarles en een cursus ‘creatief schrijven’. Zo’n georganiseerde chaotische toestand kan alleen in India. Van Hasna krijg ik tips voor reclameposters en zij regelt een afspraak voor me met haar leverancier. Tegen half 6 gaat het schemeren en dan komen de muggen, met honderden tegelijk! Het is niet mogelijk nog langer buiten te zijn en ik vlucht terug naar huis. 

           

    ’s Avonds overnachten we in het appartement van Su’s zoon, in de stad. We ontmoeten daar een gezamenlijke vriendin, een Amerikaanse, die de helft van de tijd in India en de andere helft in Amerika verblijft. Zij is yoga-instructrice en heeft mij 3 jaar geleden verslaafd gemaakt aan de yoga. We praten over de veranderingen in Bangalore en dat met name de luchtvervuiling in de stad steeds erger wordt. Het appartement is aan een hele drukke weg en je kunt echt niet op het balkon bivakeren vanwege de uitlaatgassen, maar ook niet vanwege de herrie. Vooral de riksja’s zijn verschrikkelijk. Het is de bedoeling dat deze vervuilers allemaal vervangen gaan worden door milieu-vriendelijke Tata-nano’s maar in de praktijk wil dat niet zo lukken. Een Tata-nano is namelijk een dichte auto en daar passen maximaal 4 personen in. Een riksja is aan alle kanten open en daar krijg je met gemak 10 mensen ingepropt. Dat maakt een riksja ook zo gevaarlijk, maar veiligheid staat niet zo hoog op de prioriteitenlijst van de meeste arme mensen.

    Dag 6

    Vandaag staan er 2 interessante bezoeken op het programma: eerst naar Jacobs Well, de leverancier van mijn schorten en quilts, en daarna naar ANU, een project in de sloppenwijk van Bangalore. Su heeft een auto met chauffeur voor me geregeld, en alvast onderhandeld over het tarief: voor 12 euro staat hij 5 uur tot mijn beschikking! Gelukkig weet ik zelf de weg en kan ik de chauffeur helpen om de weg te vinden. Verkeersborden en straatnaambordjes zijn namelijk schaars in Bangalore.

    Eerst dus naar Jacobs Well. Zij zijn gevestigd in een ruimte van zo’n 80 m2 op de eerste verdieping van een klein gebouw. Het is een drukke straat middenin Lingarajapuram, een stadsdeel dat voor een groot deel bestaat uit sloppenwijken. Als ik binnenkom zie ik dat er hard gewerkt wordt achter de naaimachines (8 mooie electrische machines die ze vorig jaar van een donateur hebben gekregen). Zo te zien zijn ze schooluniformen aan het maken. Op de tafel liggen keurige stapeltjes met schooluniformen klaar om naar een klant in Engeland te versturen.

             

    Ik word hartelijk ontvangen door Charles, de financieel beheerder, en hij stelt me voor aan 2 nieuwe medewerksters: Brenda (een Engelse) die tijdelijk de tent runt zolang Karen in Amerika zit, en Lydia, een net afgestudeerde ontwerpster van de Textile Design Institute van Bangalore. We praten wat onder het genot van een kop koffie. Charles hoopt dat ik een nieuwe opdracht voor Jacobs Well heb maar ik moet hem daarin teleurstellen. Ik leg uit dat ik nog steeds in de opstartfase zit met Emax Domina en dat ik eerst de reacties op de schorten en quilts moet afwachten. Daarna laat ik hun het voorbeeld memobord zien wat Riet heeft gemaakt en we brainstormen wat hoe zij dat eventueel zouden kunnen maken. Het liefste zou ik hun meteen de opdracht geven, maar ja, ik moet toch echt zakelijk blijven.

    Het is maar een paar minuten rijden naar de volgende afspraak. Ik word er via de telefoon heengeloodst door Lizet, een Nederlandse kennis die als vrijwilligster bij het ANU-project werkt. Het is namelijk erg moeilijk in die wirwar van kleine straatjes de weg te vinden. Zij wacht me op bij de ‘hoofdstraat’ en we lopen de laatste honderd meter naar het ANU-huis. Het ANU-huis staat langs de spoorlijn, middenin een typische Indiase sloppenwijk Janakiram. Overal liggen grote bergen met afval waar mensen en kinderen doorheen snuffelen. Sommige huizen zien er redelijk uit maar het grootste deel van de huizen zijn krotten of tenten met dakken van aan elkaar genaaide of geplakte doeken of stukken plastic. Ervoor staan potten en pannen, er hangt wat was te drogen aan lijnen en er liggen zwerfhonden lekker languit in de zon. Haast idylisch..... maar je moet er toch niet aan denken dat je in deze ellende zou moeten wonen! Wat een triestigheid. Ik las dat 1 op de 3 kinderen in deze wijk de leeftijd van 5 jaar niet haalt.

         

    Het ANU-project is onderdeel van het 3D-project (Desirable, Dynamic and sustained change and Development in the community) en is erop gericht om de vicieuse cirkel van armoede te doorbreken. Het 3D-project is gestart door Tineke Otter (ja, een Nederlandse) i.s.m. een aantal Indiase partner-ngo’s en Christ University. Een belangrijke focus van 3D is vrouwen te empoweren door ze allerlei vaardigheden te leren. Bij het ANU-project leren de vrouwen tassen te maken van gerecyclede kartonnen pakken en cementzakken. Dit wordt gedaan door een groep Indiase ontwerpers van Arthouse i.s.m. een hoop vrijwilligers uit de expat-gemeenschap (waaronder veel Nederlanders). Het project loopt nu ongeveer een jaar en er werken nu 12 vrouwen. De bedoeling is dat er op termijn 60 vrouwen komen te werken.

    Bij ANU gaan we eerst bij de crèche kijken. In een apart bijgebouwtje worden een stuk of 10 kleine kinderen opgevangen zodat de vrouwen ongestoord de tassen kunnen maken. Net als wij komen krijgen de kinderen hun ‘snack’, d.w.z. een glas melk en iets te eten. Er is voldoende speelgoed in de crèche, allemaal donaties. Veel westers speelgoed, gedoneerd door de expats. Er staat ook een wasmachine die iemand goedwillend heeft gedoneerd, maar niet wordt gebruikt. Naast de crèche is een groot magazijn dat vol ligt met allemaal andere spullen die bedoeld zijn voor de tweedehands winkel, maar dat project komt nog niet zo van de grond.

             

    Daarna gaan we bij de vrouwen kijken die op de grond zitten om de tassen van karton te vlechten. Er is opwinding want 1 vrouw heeft een andere vrouw beschuldigd van diefstal van haar ring. We verstaan er niets van wat de vrouwen allemaal zeggen maar de lichaamstaal is duidelijk. De vrijwilligsters weten niet zo goed wat ze er mee aan moeten en hebben 1 van de (Indiase) sociaal werkers gebeld of hij kan komen. Daar moeten we voorlopig maar even op wachten. De vrouw die zegt bestolen te zijn zit buiten op de stoep vuil te kijken, en de andere vrouwen zitten binnen en kakelen er op los. Een van de vrouwen haalt een koperen pot tevoorschijn, vult die met water en strooit er geel poeder op. Vervolgens gaan 2 vrouwen tegenover elkaar zitten met de pot rustend op elkaars duimen en beginnen namen op te zeggen. Ineens draait de pot! Volgens hun is degene wiens naam op dat moment genoemd werd de schuldige. Natuurlijk geloven wij daar allemaal niets van en de vrouwen zeggen dat wij het ook eens moeten proberen. Lizet en ik gaan tegenover elkaar zitten met de pot water op onze duimen ..... na een minuutje begint inderdaad de pot ineens te bewegen zonder dat een van ons tweeën iets deed..... althans, ik bewoog echt niet, en Lizet zegt dat ze ook niet bewoog. Merkwaardig.

    Op de terugweg ga ik even shoppen op 100 Feet Road, een grote winkelstraat in de hippe wijk Indiranagar. 10 jaar geleden was dit nog een rustige brede straat met mooie villa’s onder grote hoge bomen, nu staan er moderne vrijstaande winkelpanden van 2 of 3 etages hoog met grote raampartijen. Steeds meer van die prachtige bomen worden omgehakt, echt doodzonde. Alle westerse merken zijn aanwezig: Levi’s, Adidas, Nike, Benetton, etc. Helaas is in mijn maat weinig te krijgen bij dit soort winkels. Maar voor de kinderen sla ik (lekker goedkoop) een hoop kleren in.

    Bij thuiskomst tref ik Su’s man voor het eerst. Hij was tot nu toe steeds op reis geweest. Hij gaat ter ere van mijn bezoek die avond lekker koken, zijn specialiteit ‘chicken byriani’, een rijstgerecht met kip en typisch Indiase kruiden (erg pittig!). Ik voel me helemaal bezwaard dat hij zoveel moeite doet, maar volgens Su doet hij het graag. Hij is een echt gezelschapsdier en heeft het liefst altijd gasten om zich heen. Er wordt een fles wijn opengetrokken en we genieten van een relaxede avond.

           

    Dag 7

    Vandaag is het Republic day en komt alles laat op gang. Ik wilde bij de apotheek neusspray kopen maar om half 11 is hij nog steeds dicht. De typische Bangalore-allergie heeft me nu echt te pakken: mijn neus zit verstopt en ik moet continu niesen.

    De man van de reclameposters (waar Hasna een afspraak mee had geregeld) zou om 11 uur komen maar komt niet opdagen. Ik ga maar even bij Hasna informeren maar zij zit met haar handen in het haar. Haar hulpje Satisch was vandaag ook niet komen opdagen. Zaterdag had hij 2 dagen vrijgevraagd want hij ging naar een cricketwedstrijd in Mumbai. Na 4 dagen is hij nu nog niet terug. Su zegt later dat ze denkt dat hij naar Mumbai is gegaan voor een sollicitatie en vermoedt dat hij niet meer terugkomt.

    Satisch is de zoon van Indirama, een van de maids van Su. Indirama werkt al heel lang op Lake View Farm. Haar levensverhaal is niet zo vrolijk. Haar man speculeerde met geld van anderen en verloor alles waarop de schuldeisers achter hem aankwamen en de boel bedreigden. Inmiddels is de man vertrokken en woont Indirama alleen met haar 3 zoons op Lake View Farm. Haar oudste zoon studeert voor accountant en helpt Su met haar boekhouding. Su vertelt dat het de eerste keer heel ongemakkelijk was toen hij bij haar kwam om de boeken door te nemen: want waar moest hij zitten? De zoon van je maid hoort niet bij je aan tafel, maar je kan toch moeilijk met je accountant op de grond gaan zitten?

    's Middags ga ik naar een goede vriendin Shanta. Ik ken haar van de University Women’s Association van Bangalore. Zij woont in Jayanagar, een wijk vlakbij het centrum waar de wat meer welgestelden Indiers wonen. We drinken eerst een glaasje witte wijn op haar verranda en gaan daarna naar Chowdia Memorial Hall, het concertgebouw van Bangalore wat gebouwd is in de vorm van een viool! Daar is een concert met Karnataka klassieke muziek in samenwerking met een aantal westerse muziekanten. Tot onze verrassing is er ook een Nederlandse harpiste bij.

    De zaal zit helemaal vol (paar honderd man) want de violist Subramaniam is een van de artiesten en dat is een grote held voor veel Bangaloreanen. In Bangalore is het heel normaal om je kinderen mee te nemen naar een klassiek concert. Er zitten een hoop kinderen in de zaal die niet echt stil zijn! Maar niemand schijnt zich eraan te storen dat er een paar door het gangpad rennen. Ook zijn er, naar mijn idee, nogal veel storende geluiden van buiten (knetterende riksja, toeterende auto’s).

     

    Het concert duurt eindeloos. De toegift had van mij niet gehoeven.... Het is al tegen tienen als we de auto hebben bereikt. Ik heb verschrikkelijke honger want voor het concert hadden we niets gegeten. We gaan op zoek naar een restaurant maar ze sluiten allemaal net hun deur als wij aankomen. Uiteindelijk vinden we een Indiaas fastfood-restaurant die ons nog wel een vegetarische thali (bord met rijst en verschillende groentegerechtjes) wil serveren. Heerlijk!

    Dag 8

    Vandaag heb ik een paar afspraken met oude vriendinnen op Palm Meadows, een groot ommuurde wooncomplex met zo’n 600 villa’s. Op Palm Meadows wonen voor de helft expats en voor de andere helft rijke Indiers, waarvan de meesten een aantal jaren in Amerika of Europa hebben gewoond. Zodra je het hek van Palm Meadows binnenrijdt waan je je even in Amerika: grote witte villa’s met oranje daken, keurig onderhouden tuintjes, brede geasfalteerde wegen. Maar door de vele Indiase werklui die er rondlopen besef je dat je toch in India bent.

     

    Heel toevallig zie ik aan de overkant van de straat onze oude maid Mary lopen! Dat is heel leuk en we zijn er beiden helemaal geëmotioneerd van. We praten over haar kinderen, mijn kinderen en vragen een voorbijganger om een fotootje te maken.

    ’s Middags ga ik samen met Su naar het kantoor van haar man om te praten over transport naar Nederland. Haar man heeft een exportbedrijf in graniet (hij maakt o.a. grafzerken voor Frankrijk). Hij weet zelf weinig van de transport-perikelen maar heeft een afspraak geregeld met een van zijn medewerkers. Eigenlijk hoor ik niet veel meer dan dat ik al wist. Voor kleine zendingen is het niet lonend om per schip te vervoeren en verstuur je het als luchtvracht. Dat is duurder dan scheepsvracht, maar een voordeel ervan is uiteraard dat het veel sneller is. Bovendien is bij luchtvracht de papierwinkel minder. Je moet een contract afsluiten met een vervoerder, bijvoorbeeld DHL, en afhankelijk van de hoeveelheden kan je over de prijs onderhandelen. Onder de 70 kg moet je wel rekenen op 400 rs per kg (7 euro). We brainstormen wat over het idee om Su een centraal verzamelpunt te maken zodat zij ook de kwaliteitscontrole kan doen. Lastige materie....

    Daarna gaan we op zoek naar de bouwplaats van het nieuwe werkende vrouwenhostel van de University Women’s Association. Met Stichting Kettingreactie helpen we met de fondsenwerving daarvoor. Ik ben verrast over de vorderingen. De buitenkant van het gebouw is zo goed als af. Dit hostel moet straks een veilig en betaalbare woonvoorziening zijn voor zo’n 100 plattelandsmeisjes die naar Bangalore komen om te werken.

    Gauw weer terug naar huis want ’s avonds staat er nog een afspraak in mijn agenda: uit eten met vriendin Excelicia, de oude piano-juf van mijn kinderen. De airconditioning van de auto is kapot, dus moeten de raampjes open. Het is erg warm in de avondzon. De luchtvervuiling grijpt me naar de keel en mijn neus zit compleet verstopt. Ik ben total loss als ik ’s avonds om 11 uur in mijn bed stap.

    Dag 9

    Vandaag op stap voor Stichting Kettingreactie, naar het Abaybashram van Vision India. Shakira pikt me om 10 uur op met haar auto. Ik heb een grote hoeveelheid stroopwafels meegenomen om te trakteren aan de vrouwen (de 39 patienten en het personeel). Volgens Shakira is dat paarlen voor de zwijnen werpen en zij stelt voor dat zij iets anders koopt en dan wil zij de stroopwafels wel hebben..... typische Indiase regelaarster! We stoppen onderweg bij een lokale ‘bakery’ en kopen een doos vol Mysore Pak, een soort boterkoek die heel vet en mierzoet is.

    Bij Vision India worden we hartelijk ontvangen door Jobi (de leidinggevende sociaal werker) en Samuel (bestuurslid van de Vision India Foundation). De relatie is aan het groeien en Jobi krijgt steeds meer in de gaten dat het geen bevlieging was maar dat we echt iets voor hen willen betekenen. Zij hebben goed nieuws: dankzij een grote gift zijn ze in staat om land te kopen en hun droom te verwezelijken, namelijk een eigen pand neer te zetten op eigen grond. Wij stellen voor dat we in Nederland wel voor de waterput en de omheining geld in willen zamelen. Shakira treedt op als ‘linking pin’ tussen Stichting Kettingreactie en Vision India.

    Samuel is een zeer ervaren sociaal werker en betrokken bij heel veel projecten, ook op het platteland. We praten een hele tijd over het 'maandverband-probleem’ waar de arme jonge meisjes mee te maken hebben. Ze gebruiken daar oude doeken voor wat leidt tot allerlei problemen. Hij heeft een kennis die milieuvriendelijk wegwerp-maandverband kan maken voor 1 rupee per stuk, en is op zoek naar fondsen daarvoor. Ik zou hem daar dolgraag mee willen helpen en ik zal voorstellen aan de andere bestuursleden van Stichting Kettingreactie om daar iets voor te doen.

    Ik ben precies op tijd weer thuis voor de bijeenkomst met Su’s Boedha-vriend. Su is een practiserend Boedist en heeft een van haar vrienden uitgenodigd om te vertellen wat het Buddisme inhoudt. Su heeft nog zo’n 10 kennissen uitgenodigd en we hebben een relaxed uurtje met thee, wat snacks en een interessante discussie.

    Om 5 uur worden we verwacht bij Schweta (Su’s kokkin), want haar zoontje Sangeet, is vandaag jarig en wordt 5 jaar. We krijgen Fanta en koekjes. Als kadootje heb ik voor Sangeet het blikje instant-sneeuw meegenomen. Alle kinderen van de farm worden opgetrommeld om de 'magic tric' te bekijken. Volgens de gebruiksaanwijzing moet je wat van het poeder op de grond gooien n dan wat water erbij doen en vervolgens verschijnt er een berg sneeuw..... nou een berg is misschien wat overdreven..... de kinderen vinden het wel grappig maar echt onder de indruk zijn ze niet. Zo’n grote blanke vrouw vinden de kinderen veel interessanter dan dat hoopje nepsneeuw!

    Het was me al opgevallen dat Sangeet een erg slecht gebit heeft. Zijn voortanden lijken half weggerot, niet prettig om naar te kijken. Ik praat erover met Su. Zij zegt dat het voor de armen niet zo gebruikelijk is om naar de tandarts te gaan. Een goede tandarts is veel te duur. Ik vraag om zij hem niet een keer kan meenemen naar haar eigen tandarts en ik bied aan dat ik dat dan wel wil betalen. Een heel wat mooier kado dan die nepsneeuw. En ik gun het Sangeet en Schweta zo verschrikkelijk! Schweta heeft nu best een goed leven bij Su, maar de voorgeschiedenis is niet zo vrolijk. Haar ouders hebben haar op 15-jarige leeftijd uitgehuwelijkt aan een oudere man van in de 30. Hij was, zoals zoveel Indiase mannen, aan de drank en mishandelde haar. Op een gegeven dag is ze met haar kind gevlucht naar Bangalore en kwam op Lake View Farm terecht. Ze woont nu op het terrein van Lake View Farm in een klein huisje met haar kind en heeft dat heel gezellig gemaakt.

    Na het verjaardagsfeestje loop ik even naar de ATM. Ik zie een grote reklame-banner over de weg gespannen met de aankondiging van een nieuwe pre-school van Indus International School (de school waar onze kinderen opzaten toen we in India woonden). Als ik naar de middenberm loop om een foto ervan te nemen zie ik dat al de grote schoolbussen van de internationale scholen net passeren. Ik besluit even te wachten, en ja hoor, binnen een paar minuten komt bus 5 van Indus voorbij. Ik maak gauw een foto. De busbegeleider ziet me en lacht breeduit naar me. Hij herkende me duidelijk. 2 jaar lang heb ik Joost en Bas 's morgens op die bus gezet en 's middags weer opgehaald. Ik word er helemaal vrolijk van.

    Om 7 uur moet de taxi me ophalen omdat vanavond naar een concert ga bij Ineke thuis. Zij is een van de Nederlandse vrijwilligers van ANU, het project in de sloppenwijk waar ik begin van de week was. De taxi komt maar niet. Su belt maar even en hij zegt dat zijn auto kapot is en dat hij een vriendje stuurt. Typisch Indiaas: niks laten horen en pas als er echt een probleem is in aktie komen. Om 5 voor half 8 komt er een krakkemikkig busje aangescheurd. Hij brengt me naar Ineke’s huis en ik ben toch nog net op tijd voor het concert.

    Het concert is een fondsenwervingsactie voor het ANU-project. Er zijn veel Nederlanders. De muziek is traditionele Karnataka muziek ... niet echt mijn favoriete muziek maar daar ging ik eerlijk gezegd ook niet voor. Ik ging enerzijds om wat oude bekenden (en nieuwe mensen) te ontmoeten, en anderzijds om de tassen van ANU te zien. De tassen zijn leuk maar de kwaliteit is nog niet perfect, en de prijs die ze ervoor vragen is best hoog (niet als je hem koopt voor eigen gebruik, maar wel als je hem als importeur inkoopt met als doel hem via winkels aan eindconsumenten te verkopen, dan gaat de prijs ongeveer 4x over de kop). Ik koop er een, als sample om mee te nemen. Al met al is het een goed bestede avond.

    Dag 10

    Laatste dag..... ’s morgens eerst maar eens een begin maken met koffers pakken. Ik heb van een aantal leveranciers (Green the Gap, Noah’s Ark, Funbunny, LetS, Jan Sandesh ) samples opgevraagd en die moeten allemaal mee naar Nederland. Als ik dat allemaal maar meekrijg.....

    Maar eerst nog een ontmoeting met de vrouwen van de University Women’s Association in de Bangalore Club, georganiseerd door Shanta. Dit is een echte traditionele club uit de Engelse tijd midden in het centrum van Bangalore. Het is nu een heel prestigieuze club met een ellenlange wachtlijst. Het is een van de weinige plekken in het centrum waar je kunt zwemmen of tennissen en erg geliefd bij de ‘oude rijken’ van Bangalore.

    Het interieur van de club is traditioneel Engels. Er staan grote Chesterfield feauteuils. De bediening loopt in zwart smoking. Aan de muur hangen foto’s van prominente leden. Het meest beroemde oudlid is Winston Churchill die hier in zijn diensttijd gelegerd was. Aan de muur hangt een bladzijde uit het kasboek van de club van zo’n 80 jaar geleden waaruit blijkt dat Churchill zijn barschuld niet had betaald.

    Uiteraard wil ik heel graag foto’s maken binnen maar ik word meteen op de vingers getikt dat dat absoluut verboden is. De gasten willen graag ongestoord lunchen en lounchen en wensen niet op de foto vastgelegd te worden.

    Ik zit naast Kaveri, een dame op leeftijd die me vertelt dat ze, net als Shanta, manager is geweest bij een bank. Ze heeft een dochter die als marketing manager werkt in Bangalore. We hebben een erg leuk gesprek over emancipatie, de veranderingen in de maatschappij, joint versus nuclear family, etc. Na de lunch gaan we nog wat uitbuiken in de lobby en ik kijk mijn ogen uit naar die aristocratische Indiase mannen en vrouwen in hun mooiste kleren.

    ’s Middags rust ik wat en pak ik mijn koffer verder in. Daarna heb ik nog een gezellige maaltijd met Su en echtgenoot. Maar ik kan bijna niet wachten om naar het vliegveld te gaan. Het begint nu echt te kriebelen bij me: ik wil naar huis! Ik verlang ernaar Hans en de kinderen weer te zien. Het was een fantastische reis en ik ben heel tevreden over wat ik allemaal heb kunnen doen. Gelukkig was mijn gezondheid prima, alleen af en toe wat rommelende darmen maar dat hou je toch in India! De hele ‘losse’ atmosfeer en de prettige manier van omgang met elkaar bevalt me zo verschrikkelijk goed in India en dat geeft me erg veel positieve energie. Wat een voorrecht dat ik hiervan 10 dagen heb mogen genieten!